Dava Konusunun Devri?
Dava devam ederken, örneğin bir tapu iptali ve tescil davası devam ederken davalı, dava konusu tapuyu üçüncü kişilere devir ederse ne yapılmalıdır? Bu durumda davacının iki seçimlik hakkı vardır. Ya davasını davalıya karşı tazminat olarak devam edecek, ya da davayı taşınmazı devir alana yöneltecektir. Bu husus HMK 125. Maddede düzenlenmiştir. Dava konusu davacı tarafından devredilecek olursa, devralmış olan kişi, görülmekte olan davada davacı yerine geçer ve dava kaldığı yerden itibaren devam eder.
HMK 125. Madde ile konuyla ilgili, T.C.,YARGITAY,1.HUKUK DAİRESİ,ESAS NO:2013/2040, KARAR NO:2013/3433,KARAR TARİHİ:07.03.2013 olan kararda aşağıya alınmıştır.
(1) Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:
a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde davacı davayı kazanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.
b) İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür.
(2) Davanın açılmasından sonra, dava konusu davacı tarafından devredilecek olursa, devralmış olan kişi, görülmekte olan davada davacı yerine geçer ve dava kaldığı yerden itibaren devam eder.
T.C.
YARGITAY
1.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO:2013/2040
KARAR NO:2013/3433
KARAR TARİHİ:07.03.2013
Dava, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptal tescil isteğine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine ilişkin olarak verilen hüküm Dairece 23.10.2008 tarih ve 2008/6451 – 2008/10756 sayılı karar ile bozulmuş, mahkemece önceki kararda ısrar edilmiş, Yargıtay Hukuk Genel Kuru-lu’nun 04.11.2009 tarih 2009/1-406 E. Ve 2009/478 sayılı kararı ile yerel mahkeme kararının yeni hüküm olduğu gerekçesiyle Daire’ye sevkinden sonra yapılan temyiz incelemesi neticesinde Daire’nin 29.12.2009 tarih ve 2009/12926 E. 2009/14031 K. Sayılı kararı ile mahkeme kararının bu kez davanın kabulü yönünde bozulduğu, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verildiği, sözü edilen kararın temyizi üzerine Dairenin 03.07.2012 tarih, 2012/5062 E: 2012/8345 K. Sayılı kararı ile bozma kararının maddi hataya dayalı olduğu ve davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu anlaşılmaktadır.
Karar düzeltme aşamasında, davalı tarafça ibraz edilen tapu kaydına göre, taşınmazdaki davalı payının davada taraf olmayan 3. kişi G.E. Ltd. Şti.’ne devredildiği ve tapuya tescil edildiği saptanmıştır.
Bilindiği üzere; dava açıldıktan sonrada sınırlayıcı bir neden bulunmadığı takdirde dava konusu malın veya hakkın üçüncü kişilere devre-dilebilmesi tasarruf serbestisi kuralının bir gereği, hak sahibi veya malik olmanın da doğal bir sonucudur. Usul Hukukumuz’da da ayrık durumlar dışında dava konusu mal veya hakkın davanın devamı sırasında devredilebileceği kabul edilmiş HUMK’un 186. maddesinde (6100 sayılı HMK’nın 125. maddesi) dava konusunun taraflarca üçüncü kişiye devir ve temliki halinde yapılacak usulü işlemler düzenlenmiştir. 6100 Sayılı HMK’nın 125/1. maddesi; dava açıldıktan sonra davalı, dava konusunu (müddeabi-hi) bir başkasına temlik ettiği takdirde; davacı taraf seçimlik hakkını kullanarak, dilerse temlik eden ile olan davasından vazgeçerek davaya devralan kişiye karşı devam edebileceği gibi dilerse davasını temlik eden kişi hakkında tazminat davasına dönüştürebileceği hükmünü içermektedir.
Kendiliğinden (resen) gözetilmesi zorunlu bulunan bu usul kuralına göre, mahkemece davacı yana seçimlik hakkı hatırlatılarak davaya hangi kişi bakımından devam edeceği sorulmalı, sonucuna göre işlem yapılmalıdır.
Hal böyle olunca 6100 sayılı HMK’nın 125/1.maddesi gereğince değerlendirme yapılmak ve usuli işlemler tamamlanmak üzere, mahkemenin 27.12.2011 tarih ve 2010/425 E: 2011/604 K. Sayılı kararının bozulmasına ilişkin Dairenin 03.07.2012 tarih ve 2012/5062 E: 2012/8345 K.sayılı kararının kaldırılarak, hükmün açıklanan gerekçe ile BOZULMASINA, bozma nedenine göre, davacı tarafın diğer karar düzeltme nedenlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 07.03.2013 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.