Ecrimisil konusuna girmeden işgal nedir ona bakalım: İşgal: ” Hukuki bir sözleşmeye ya da hakka dayanmaksızın bir başkasının mülkiyetindeki bir taşınmazın kullanılmasına işgal adı verilir”.
Ecrimisil, işgal tazminatı anlamına gelir. Bu tazminatın söz konusu olabilmesi için; bir malın veya taşınmazın haksız şekilde, kötü niyetli olarak, mal sahibinin veya idarenin izni dışında kullanılmış olması gerekir. Gerçek kişi veya tüzel kişilere karşı açılabilecek olan ecrimisil davası ile amaçlanan, haksız işgal tazminatının alınması ve hak sahibine verilmesidir.
Hangi Durumlarda Ecrimisil Söz Konusu Olur?
Ecrisimilde yani işgal tazminatında, tazminata konu olan mal sahibinin rızası veya onayı dışında elde edilmiştir. Bu malı bir hakka dayanmaksızın elinde bulunduran ya da kullanan bir işgalci vardır. Bu işgalci gerçek kişi ya da tüzel kişi olabilir.
İşgal farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Örneğin, izinsiz inşaat yapmak, bir malı veya taşınmazı izinsiz kullanmak, kiraya verilen bir taşınmazda kira süresi sona ermesine rağmen akdi yenilemeden kullanmaya devam etmek haksız işgaldir. Ya da, kamu hizmetinde kullanılmak amacıyla tahsis edilen veya kiralanan bir binanın bir kısmını işgal etmek de ecrimisile konu olabilir.
Ecrimisil Davası Nedir?
Ecrimisil davası, işgali yapan kişiye karşı açılan davadır. Burada amaç, malı haksız şekilde ve kötü niyetli olarak elinde bulunduran kişi veya kişilerden işgal tazminatı alınması ve hak sahibine verilmesidir. Bu davayı açabilmek için ön koşul, malı haksız yere elinde bulunduran kişinin bunu davacının rızası veya onayı dışında yapmış olması ve iyi niyetli olmamasıdır.
Ecrimisil davası, Türk Medeni Kanunu ile düzenleme altına alınmıştır. Davayla amaçlanan, iyi niyetli olmayan zilyedin (elinde tutan kişinin) geri vermekle yükümlü olduğu şeyi haksız şekilde alıkoymuş olmasından kaynaklanan zararlar ve elde ettiği ürünler karşılığında hak sahibine tazminat ödenmesini sağlamaktır.
Davada, mal sahibinin gerçekten zarara uğrayıp uğramadığına bakılmaz. Ya da haksız işgali yapan kişinin kusurlu olup olmadığı önem taşımaz, kötü niyetli olarak işgali gerçekleştirmiş olması yeterlidir. Taşınmazdan / maldan elde edebilecek gelir ödenecek tazminatın hesaplanmasında esas alınır.
Ecrimisil Davası Nasıl Açılır?
Haksız işgal tazminatı davasının açılabilmesi için işgali yapan kişiye ihtarname çekilerek, durum bildirilmiş olmalıdır.
Ecrimisil davası, taşınmazın bulunduğu yerin Asliye Hukuk Mahkemesinde açılır. Bilirkişi veya bilirkişiler işgale konu olan malın kira değerinin tespit edilmesini sağlarlar. Tespit edilen miktar tazminata esas alınır. Geriye dönük olarak en fazla 5 yıllık haksız işgal tazminatı / ecrimisil istenebilir.
Uygulamada ecrimisil davası genellikle müdahalenin men’i davası ve tapu iptali davası ile birlikte açılır.