Tutya hangi elementin Osmalılardaki adıdır?
A- Sodyum
B- Çinko
C- Alüminyum
D- Demir
Cevap: Çinko
TUTYA / ZİNC ANODE NEDİR ?
Tutya deniz suyu içerisinde metalleri korumak için kullanılan zaman içerisinde yıpranarak kendisi eriyen bir metalik anottur.
Çoğunlukla yer altı borularında,petrol platformlarında,gemilerin şaft,pervane,dümen gibi unsurlarını korozyondan korumak için kullanılır.
Metal bölümleri galvanik korozyondan korumak için teknelerde çeşitli biçimlerdeki çinko anotlar kullanılır. Deniz suyu gibi elektrolitlerin içine asılmış farklı metaller, bir iletkenle birbirlerine bağlandıklarında elektrik hücresi (pil) oluştururlar ve ortaya çıkan galvanik korozyon anotu yemeye başlar.Anot olan metal aralarında en az “asil” olandır ve aktif olan da odur.
Çinko, metaller arasında en az asil olandır ve bronz, bakır, çelik vb. metallerden yapılmış olan pervane, şaft, su ağızları gibi önemli yapısal elemanları korumak için kendini feda eder.
Gövde veya motorun içindeki çinko kısımlar her zaman askeri standartlarda (veya daha iyi) olmalıdır. Standart Mil-A-18001J’dir. Son rakam daha yüksekse daha iyidir. Eğer çinkolarınızın standardı bundan düşükse, istenen korumayı sağlayamayabilirler.
Gövdedeki çinkoları (tutyaları) asla boyamayın. (Bakır yüklü zehirli boyalar bile olmaz!), öyle yaparsanız çinkoların etkinliğini azaltırsınız. Çinkolarınızı (tutyalarınızı) her yıl yenileyin. Eğer görevlerini düzgün yapıyorlarsa 12 ayın sonunda yarı yarıya yenip bitmiş olmaları gerekir. Öyle değillerse koruyacakları metale iyice bağlanmış olup olmadıklarını kontrol edin. Ya doğrudan temas ya da bir iletkenle yapılmış elektriksel bağlantı olmalıdır.
Teknenizde kullanılacak tutya teknenin su altında yer alan metal donanımı için en önemli korumayı sağlarlar. Burada kullanılacak uygun alaşım çok önemlidir. Yeterli koruma süresi ve anotun (tutyanın) işe yaraması doğru alaşım seçilmesine bağlıdır.
Bu konuda temel prensipler şunlardır:
Tuzlu Su: Çinko veya Alüminyum Anotlar
Az Tuzlu Sular: Alüminyum alaşımlı Anotlar
Tatlı Su: Magnezyum alaşımlı anotlar. Tuzlu suda kullanımı önerilmez.
Bu alaşımlar arasındaki fark suların nispi iletkenliğinin farklı olmasıdır.
Bununla birlikte anotun kullanılacak numarası teknenin sualtında kalan metal miktarı ve bunun voltajıdır. Eğer anotun fiziki olarak %50’si azaldıysa değiştirilme zamanının geldiğini anlayabilirsiniz. Teknenin yapısında ekstra bir değişiklik olmadıysa aynı boyuttaki bir yenisi ile değiştirebilirsiniz. Tutyalar hiçbir şekilde boyanmamalıdır.