ŞİRKETİN İFLAS ETMESİ HALİNDE İŞÇİ ALACAKLARININ SIRASI
İşverenin iflas etmesi durumunda işçilik hak ve alacakları imtiyazlı alacaklardan sayılmaktatır ve bu nedenle de korunmaktadır.
Bilindiği gibi, genel bir kural olarak; İflasın açılmasıyla birlikte müflisin haczi kabil olan tüm malları bir masa olarak oluşturulur ve işverenin iflas etmesiyle birlikte iflas masası iş sözleşmesinin tarafı haline gelmektedir. Yani artık işçinin muhatabı işveren değil, iflas masası olmaktadır.
Böylelikle de, iflasın açılmasıyla birlikte işveren masaya ait mallar üzerindeki tasarruf yetkisini kaybetmekte ve bu borçlar iflas masası tarafından ödenmektedir.
İcra ve İflas Kanunu’nun 206. maddesine göre, işverenin iflası halinde, işçi alacakları; masa mallarının satışı sonucu elde edilen paradan, rehin alacakları, masa alacakları, devlet alacakları ve özel yasalarla ayrıcalığı kabul edilmiş alacakların ödenmesinden sonraki ilk sırada bulunmaktadır. İşçi alacaklarına imtiyaz tanınmış olup, adi alacaklar içinde bulunan işçi alacakları, bunlar içinde imtiyazlı alacak olup birinci sırada yer almaktadır.
İflas halinde birinci sıradaki alacaklar İİK. m. 2016’da:
“A) İşçilerin, iş ilişkisine dayanan ve iflâsın açılmasından önceki bir yıl içinde tahakkuk etmiş ihbar ve kıdem tazminatları dahil alacakları ile iflâs nedeniyle iş ilişkisinin sona ermesi üzerine hak etmiş oldukları ihbar ve kıdem tazminatları,
B) İşverenlerin, işçiler için yardım sandıkları veya sair yardım teşkilatı kurulması veya bunların yaşatılması maksadıyla meydana gelmiş ve tüzel kişilik kazanmış bulunan tesislere veya derneklere olan borçları,
C) İflâsın açılmasından önceki son bir yıl içinde tahakkuk etmiş olan ve nakden ifası gereken aile hukukundan doğan her türlü nafaka alacakları.” şeklinde gösterilmiştir.
Yukarıdaki madde metninden de anlaşıldığı üzere imtiyazlı alacak olarak birinci sırada ödenecek işçi alacakları, iflasın açılmasından evvelki bir yıl içinde doğmuş olan kanun ve sözleşmelerden kaynaklanan ücret ve parayla ölçülebilen menfaatler, ihbar ve kıdem tazminatlarıdır.
Daha önce doğmuş olan alacakların ise imtiyazlı alacak olarak kabul edilerek öncelikle ödenmesi söz konusu değildir. Buna göre, iflas masasının masa mallarını satışından elde ettiği paradan, öncelikle rehinli alacaklar, masa alacakları, bir malın aynından doğan amme alacakları (bina, arazi vergisi gibi) ve özel yasalarda kabul edilmiş imtiyazlı alacaklar ödendikten sonra işçi hak ve alacakları ödenir.
Masa mallarının satışından elde edilen paranın işçi alacaklarını ödemeye yetmemesi halinde, ortakların mal varlıklarına gidilemez. Zira şirket ortaklarının sorumluluğu, şirketin borçlarından koydukları sermaye ile sınırlıdır.