T.C.
YARGITAY
Onbeşinci Hukuk Dairesi
Esas No : 1999/1658
Karar No : 1999/2437
Tarih : 10.06.1999
KAVRAM:
•KAT KARŞILIĞI İNŞAAT SÖZLEŞMESİ
•GERİYE ETKİLİ FESİH
•İNŞAATIN ÖNEMLİ ORANDA BİTİRİLMİŞ OLMASI
İÇTİHAT METNİ
DAVA :
Mahalli mahkemesinden verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı H. tarafından istenmiş olmakla temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı vekili ile davalı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştır. Bu kerre dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR :
1 – Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2 – Düzenleme şeklindeki Tadil Sözleşmesinin 4. maddesi; dokuz aylık ek süre sonunda inşaatın genel iskanı alınmış vaziyette ikmal edilmemesi halinde, yaptığı tüm işlemlerden dolayı yüklenicinin herhangi bir hak talep edemeyeceğini öngörmüştür. Kararlaştırılan ceza, yüklenicinin mahvına neden olacak şiddette olup, Hukuk Genel Kurulu ile Dairemizin yerleşmiş içtihatlarına göre, sözleşmenin cezayı içeren bu hükmü BK.nın 20. maddesinin birinci fıkrasında gösterilen genel ahlaka aykırı ve dolayısıyla aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca batıldır. Haliyle, somut olayda, BK.nın 161 /son ve TTK.nun 24. maddelerinin uygulama olanağı yoktur.
3 – Kat karşılığı inşaat sözleşmesi, arsa payının devrini içermesi nedeniyle, karşı tarafın kabulü yoksa, tek taraflı fesh edilemez; feshe hakim karar verir.
Davadan önce yaptırılan delil tespitine göre, inşaatın % 73 seviyesinde olduğu saptanmış ve bu tesbite dayanılarak, eldeki fesih davası açılmıştır. Her dava, kural olarak, açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirilir. Ne var ki, delil tesbitini takiben ihtiyati tedbir kararı alınmadığı ve dava dilekçesi de böyle bir talebi içermediği için yüklenici devam etmek suretiyle inşaatı % 92 seviyesine getirmiş ve bu husus, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporu ile tesbit edilmiştir. Yine Dairemizin uygulamasına göre, davadan sonra inşaatın % 90`nın üzerinde bir seviyeye getirilmesi halinde, artık geriye etkili biçimde feshe ( dönme ) karar verilemez. Bu fesih, ileriye etkili olmalıdır. Mahkemece her ne kadar, ileriye ve geriye etkili olmaması koşuluyla sözleşme feshedilmiş ise de bila bedel feshe karar verilmiş olmakla, geriye etkili feshe hükmedilmiş demektir.
Bu durumda, ileriye etkili feshe karar verilmesiyle yetinilmesi gerekirken, yüklenicinin mahvına sebep olacak ve geriye etkili sonuç doğuracak biçimde feshe hükmedilmesi doğru olmamış; kararın, açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ :
Temyiz olunan kararın 2. ve 3. bendlerde açıklanan nedenlerle davalı yüklenici yararına BOZULMASINA, yüklenicinin diğer temyiz itirazlarının ise 1. bend uyarınca reddine, 10.6.1999 gününde oybirliğiyle karar verildi.