T.C.
YARGITAY
Yirmiüçüncü Hukuk Dairesi
Esas No : 2013/962
Karar No : 2013/1446
Tarih : 11.03.2013
ÖZET :
İTİRAZIN İPTALİ
KOOPERATİF AİDATI
KOOPERATİFTEN ÇIKMA PAYI
YARGILAMA GİDERLERİ
VEKALET ÜCRETİ
İÇTİHAT METNİ
DAVA :
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR :
Davacı vekili, müvekkili kooperatifin ortağı olan davalının, ortaklıktan doğan parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği için girişilen takibin, haksız itiraz nedeniyle durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davalının davacıya 2.100,00 TL aidat ve 1.349,66 TL işlemiş faiz borcu olduğu, 14.08.2001 tarihinde kooperatif üyeliğinden istifa eden davacıdan parasal yükümlülüklerini yerine getirmesinin istenemeyeceği, davalının takip dosyasına yapmış olduğu itirazında haklı olduğu gerekçesiyle davanın reddine, davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre hesap edilen 1.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalı ortak aleyhine, davacı kooperatifçe girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalı ortağın istifasının noter ihtar ile davalıya ulaştığı tarihe kadar aidat borçlarından 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 16 /son maddesine kıyasen sorumlu olup, üyelerin ödemeleri arasındaki eşitliğin istifa tarihi itibariyle bu şekilde sağlanması gerekir. Kural olarak davalı, üyesi olduğu davacı kooperatifin belirlediği aidat borçlarının, sonradan istifa etmiş olsa dahi istifa tarihine kadar doğan kısmından sorumludur. Takibin salt istifadan sonra başlatılması olgusu, istifadan önce doğan bu sorumluluğu kaldırmaz. İstifa tarihinden sonra doğan aidat borçlarından sorumlu değil ise de istifadan sonra daireyi kooperatife geri vermeyip, kullanmaya devam etmiş ve takip tarihine kadar genel hizmetlerden yararlanmakta ise, bu yararlanmanın karşılığı olan genel giderlerden de sorumlu olacaktır. Bu durumda, takibe konu alacaklar istifa tarihinden önce doğmuş ve davalının istifasından önceki bu döneme ait borçlar takip konusu yapılmış ise, inşaat finansman ve ayrıca genel giderlerden genel kurulda kararlaştırılan temerrüt faizi ile birlikte üye sıfatıyla sorumlu olduğu benimsenmeli, davalının istifasından sonraki döneme ait olması durumunda ise, takipte istenen “aidat alacağı” kapsamında hangi kalemlerin yer aldığı tesbit edilerek kooperatif hizmetlerinden yararlanma söz konusu ise bu yararlanmanın karşılığı olan genel giderlerden yasal oranda temerrüt faiziyle birlikte olmak üzere BK’nın vekaletsiz iş görme hükümlerine göre talepte bulunulabileceği ilke olarak kabul edilmelidir. Her üye, üye olurken, üyeliğinin istifaya kadar devam edeceğini bilmekte olup, aidat ödemelerini noterden gönderdiği istifanın tebliğine kadar yapması ve kooperatifin hesabına aktarması tüm ortakların yararınadır.30.07.2001 tarihinde girişilen takibe yapılan 13.08.2001 tarihli itiraz sonrasında ve fakat 20.08.2001 tarihli dava öncesinde davalının 14.08.2001 tarihli istifa dilekçesinin, davacı kooperatife 17.08.2001 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına göre, davacının, takip ve itiraz tarihinde ortak olan davalı aleyhine takip başlatmasında ve itirazın iptali davası açmasında hukuki yararı vardır. Kooperatifin kasasına giren aidatın çıkma payının 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 17/1. ve anasözleşmenin 15/1. maddesi uyarınca ayrıldığı yılın bilançosunun 2002 yılında toplanan genel kurulda onaylanması suretiyle kesinleşmesini izleyen bir ayın sonunda muaccel olduğu tarihe kadar, kasada beklemesinde ve nemalanmasında tüm ortakların yararı bulunduğu kuşkusuzdur. Ortak ile kooperatif arasındaki hesaplaşma istifanın ulaştığı tarih itibariyle gerçekleştiği gibi, çıkma payının ödenmesi sırasında tekrar gerçekleşecek olup, esasen ortağın çıkma payını talep edip etmeyeceğinin, bu talebin zamanaşımına uğrayıp uğramayacağının henüz belli olmadığı bir aşamada başlatılan takipte hukuki yarar vardır ve aidat borcunun çıkma payı olarak tekrar ortağa iade edileceğinden bahisle takipte hukuki yarar bulunmadığı sonucuna varılamaz.
Bu itibarla, davanın reddi doğru olmamış ve hükmün bu nedenle bozulması gerekmiş ise de, temyiz dilekçesinde davacı vekilinin davanın kabul edilmesi gerektiği yönünde bir temyizi bulunmadığından ve davanın konusu kalmadığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesi ve buna göre yargılama giderlerinin davalıya yüklenmesi gerektiğini ileri sürdüğünden, temyiz dilekçelerindeki bu talebi ile kendisini bağladığı gözetilerek, davanın konusu kalmadığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı lehine vekalet ücretine ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ :
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 11.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.