Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2015/3214 E. , 2016/1984 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TİCARET) MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen Adi ortaklığın tasfiyesi davasında ihtiyati haciz kararının kaldırılması isteminin reddine yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalılar vekili (ihtiyati haciz kararına itiraz eden) tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
İhtiyati haciz isteyen (davacı) vekili dava dilekçesinde; davalılardan, …’den olan alacağına ilişkin olarak …. İcra Müdürlüğü’nün 2014/4150 ve 2014/4151 esas sayılı dosyalarından başlatılmış olan icra takiplerinin kesinleştiğini, davalı şirketler arasında bir Adi ortaklık ilişkisi kurulduğunu ve bu ortaklık adı altında ihalelere girerek kar elde ettiğini belirterek, müvekkili şirketin ….’den olan alacağının tahsili amacıyla bu şirketin de içinde bulunduğu Adi ortaklığın tasfiyesi ile bu ortaklığın …. Valiliği bünyesinde mevcut alacaklarının (hakedişlerinin) ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece; 15.10.2014 tarihli ara karar (tensip tutanağı) ile, ihtiyati haciz isteminin kabulü ile …. İcra Müdürlüğünün 2014/4150 ile 2014/4151 sayılı takip dosyaları kapsamında kesinleşmiş bulunan 117.968 TL alacak yönünden Adi ortaklığın … Valiliği bünyesinde yer alan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı nezdindeki alacaklarının üstüne ihtiyati haciz konulmasına, karar verilmiş, davalı şirketler vekili tarafından yapılan itiraz üzerine mahkemece bu defa 21/11/2014 tarihli ara karar ile, ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazın değerlendirilmesi sonucu, yalnızca davalı-borçlu Şirket ….’nin Adi ortaklıktaki %51 hissesine denk gelen hakediş miktarı üzerindeki ihtiyati haczin kaldırılmasına ve fazlaya ilişkin istemin reddi ile davalı …’nin hakedişleri üzerindeki ihtiyati haczin devamına karar verilmiştir.
Mahkemece verilen 21/11/2014 tarihli karar davalı (aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen) Şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.
6098 sayılı TBK’nın 638. maddesi (818 sayılı mülga BK.’nun 534. maddesi) hükmüne göre; Adi ortaklığın iktisap ettiği veya şirkete devredilen şeyler, alacaklar, mallar, haklar, ayni haklar Şirket sözleşmesinde kabul edilen kurallara uygun olarak şirketin müşterek malı olur. Ortaklık sözleşmesinde aksine bir hüküm bulunmadıkça, bir ortağın alacaklıları, haklarını ancak o ortağın tasfiyedeki payı üzerinde kullanabilirler. Şerikler bu mallar üzerinde M.K.’nun 629. maddesi gereğince iştirak halinde mülkiyet hükümlerine göre malik olurlar. Ancak, iştirak halinin tek istisnası burada ortaklardan birisi payını başkasına temlik edebilir. Ancak, bu paya malik olan üçüncü kişi şirketi idare etmek, denetimde bulunmak hakkına sahip olmaz.
Yine TBK’nın 622 ve 623. maddesinde (818 sayılı mülga BK.’un 522. ve 523. maddesinde) ortakların ortaklığa ait bütün kazançları aralarında taksim etmekle yükümlü oldukları, aksine bir anlaşma olmadıkça her ortağın, kâr ve zarardan hissesinin eşit olacağı belirtilmiştir.
Buna göre, Adi ortaklıkta, ortağın kişisel alacaklıları borçlu ortağın şirketteki kâr payını veya Adi ortaklığın tasfiye edilmesi halinde borçluya isabet edecek tasfiye payını haczettirebilir. Ayrıca Adi ortaklığın tasfiye edilmesi halinde borçluya isabet edecek tasfiye payının da haczi mümkün bulunmaktadır. Bir diğer anlatımla, bir ortağın alacaklıları haklarını ancak o şerikin tasfiyedeki payı üzerinde kullanabilirler, ne var ki, Şirket sözleşmesinde bu kuralın aksi de kararlaştırılabilir. Ne var ki, henüz Adi ortaklığa ait kazancın ortaklar arasında taksim edilmediği veya ortaklığın tasfiyesi halinde borçlu ortağa isabet edecek tasfiye payının belirlenmediği bir aşamada, Adi ortaklığın yaptığı işin karşılığında üçüncü kişiden alacağının haczi mümkün değildir.
Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, mahkemece, Adi ortaklığının 3.kişiler nezdinde bulunan alacağına haciz konamayacağı hususu göz önüne alınarak, itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde itirazın reddi ile davalı şirketleri arasında kurulan Adi ortaklığın …. Valiliği bünyesinde mevcut alacakları (hakedişleri) üzerine davalı …’nin hissesi bakımından ihtiyati haciz konulması usul ve yasaya aykırı olup, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan tamyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 16.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.