T.C. YARGITAY
1.Hukuk Dairesi
Esas: 2013/1687
Karar: 2013/2475
Karar Tarihi: 22.02.2013
EL ATMANIN ÖNLENMESİ DAVASI – MADDİ BİR HATADAN KAYNAKLANAN VEYA DÜRÜSTLÜK KURALINA AYKIRI OLMAYAN TARAF DEĞİŞİKLİĞİ – HAKİM KARŞI TARAFIN RIZASINI ARAMAKSIZIN TARAF DEĞİŞİKLİĞİ TALEBİNİ KABUL EDEBİLECEĞİ – HÜKMÜN BOZULMASI GEREĞİ
ÖZET: Dava, çaplı taşınmaza el atmanın önlenmesi ve ecrimisil isteklerine ilişkindir. Maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hakim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hakim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder, düzenlemesini içermektedir.
(6100 S. K. m. 124)
Dava: Yanlar arasında görülen elatmanın önlenmesi ve ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi M. A.’in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava, çaplı taşınmaza el atmanın önlenmesi ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.
Mahkemece, davaya konusu taşınmazın dava dışı şirket tarafından kullanıldığı, davalının da taraf değişikliğine muvafakat etmediği gerekçesiyle davanın husumetten reddine karar verilmiştir.
Bilindiği üzere, 6100 sayılı HMK’nın 124. maddesi; <(1) Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. (2) Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır.
(3) Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilir. (4) Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hakim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hakim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder.> düzenlemesini içermektedir.
Somut olayda, davacının davalı gösterdiği kişinin taşınmazı kullanan dava dışı şirketin yetkilisi olduğu tartışmasızdır. Bu durumda, yukarıda sözü edilen HMK’nın 124. maddesinin 3. ve 4. fıkraları göz önünde tutulduğunda, eldeki davanın dava dışı şirkete yöneltmesi yerine şirketin yetkilisi olan kişiye yöneltmesinin kabul edilebilir bir yanılgıdan kaynaklandığı sonucuna varılmaktadır.
Hal böyle olunca, davalının muvafakati aranmaksızın HMK’nın 124. maddesinin 3. ve 4. fıkraları uyarınca işlem yapılması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde hüküm kurulması isabetsizdir.
Sonuç: Davacının temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulüyle, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK.’nın 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 22.02.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi.