Zeval kelimesi eskiden günün hangi vaktini belirtmek için kullanılırdı?
Zeval vakti, “Öğle vakti”ne denilmektedir. Çubuk gölgesi en kısa olduğu için, bu vakte zevâl vakti denir. Güneş saatleri, saatlerin başlangıcı olan öğle ve gurup (Güneş’in batış
ânı) vaktine göre de öğle başlangıçlı (zevâlî) ve akşam başlangıçlı (gurûbî) olarak ikiye ayrılır.
Geometriden bilindiği gibi, çekül doğrultusundan geçen her düzlem düşey düzlem olup bu düzlemler üzerine çizilen güneş saatlerinin her biri de düşey güneş saati olur. Bir düşey güneş saatinin yüzeyi başlangıç güney dairesi (daire-i evvel-üs sümût) üzerine çakışıyorsa, yani ufuk düzlemiyle oluşturduğu arakesit doğu-batı doğrultusundaysa, mezvele olarak adlandırılır. Eğer güneş saati yüzeyi öğle doğrusu (nısf-ün nehâr) ile çakışıyorsa, doğusal veya batısal güneş saati (şarkî veya garbî basîta) adı verilir.